Filmpjes, afbeeldingen en muziek.

Blog

Mag je een filmpje, een afbeelding of muziek altijd gebruiken voor je site of publicatie?
Het gebruik van filmpjes, afbeeldingen of muziek komt nogal eens voor bij het maken van een LerenDoenMaken opdracht, maar hoe zit dat nu proecies. Mag je daar altijd gebruik van maken?
Nee, de maker heeft auteursrecht. Auteursrecht is het recht van iemand die iets gemaakt heeft (een beeld, foto, schilderij, tekst, muziekstuk, enzovoorts) om zelf te bepalen wat er met dat werk gebeurt. Dus wie het mogen zien/horen/lezen, en of mensen er iets aan mogen veranderen. Om die reden moet je altijd toestemming vragen aan de maker voor het gebruik daarvan.
Voor een werkstuk op school mag je wél plaatjes van internet gebruiken. Dat is omdat je zo’n werkstuk alleen voor school maakt. Maar als je het werkstuk op internet zet, kan iedereen in de wereld het zien. Dan moet je wel toestemming vragen voor het gebruik van de foto’s/plaatjes. Dat geldt dus ook voor de producten die bij LerenDoenMaken, openbaar gepubliceerd worden.
Je mag zonder toestemming wel een plaatje gebruiken als dat goed duidelijk maakt waar jouw tekst over gaat. Dat heet ‘citaatrecht’. Als het plaatje alleen maar bedoeld is om je tekst te versieren, dan is het geen ‘citaat’ en heb je wel toestemming van de maker nodig.
Denk er wel aan dat je altijd de naam van de maker bij de foto of tekening moet zetten en ook de plaats waar je die gevonden hebt, bijvoorbeeld de titel van een boek of de link naar een website.

Waar haal je je afbeeldingen en foto’s vandaan?
Foto’s en afbeeldingen met toestemming gebruiken kan op meerdere manieren.

  1. Mail naar de eigenaar van de site waar je een geschikte foto of afbeelding gevonden hebt.
  2. Maak gebruik van foto’s en afbeeldingen waarbij de maker vooraf al toestemming gegeven heeft om ze te hergebruiken. Dit kan iemand doen door er bijvoorbeeld een Creative Commons licentie aan mee te geven. Een licentie is niets meer dan een verklaring dat je iets mag gebruiken met de randvoorwaarden die daarmee gepaard gaan. Bij Creative Commons licenties kan dat bijvoorbeeld zijn dat je het alleen maar niet-commercieel mag gebruiken of dat je een foto niet mag bewerken (aanpassen). Zonder uitzondering hebben ze allemaal de eis dat je aan naamsvermelding moet doen.
  3. Haal je foto’s van zogeheten stockfotosites. Dat zijn websites met grote hoeveelheden foto’s (en soms afbeeldingen) die je onder voorwaarden mag gebruiken op je eigen website. Je hebt er nogal wat die -grotendeels – gratis zijn.
  4. Maak je eigen foto’s en afbeeldingen. Zorg dan wel dat je toestemming hebt van degene die je fotografeert.

.
Sites waar je gratis afbeeldingen vindt:
Freepik
Free Images
Pixabay

Sites waar je gratis muziek vindt.
Bensound
Free Music Archive
Jamendo
You Tube

Filmpjes van YouTube.
Het Hof van Justitie EU uit Luxemburg heeft onlangs beslist dat embedden mag. Gratis, zonder toestemming en zonder naamsvermelding. Let op: deze uitspraak geldt alleen voor filmpjes uit de EU. In landen die daarbuiten liggen, kunnen andere regels gelden.
Wat is embedden?
Filmpjes staan op een bepaalde site (A) en blijven daar ook staan. Site B kan de filmpjes van site A tonen. Ze blijven op de servers van site A staan. Site B maakt dus gebruik van de servers van site A.
Het downloaden en weer opnieuw uploaden (bv. op een eigen site) is, zonder toestemming, verboden.
Omdat er bij embedden geen sprake is van een verveelvoudiging en dus ook niet van een openbaarmaking, hoef je geen naam te vermelden. Het maakt geen inbreuk op auteursrecht en het is ook geen uitzondering op auteursrecht.

Wat mag er nu wel

- Openbare content embedden
- Illegale content embedden
- Content uit de EU embedden

En wat niet?

- Content embedden die niet uit de EU komt (afhankelijk van rechtsregel van dat land)
- Content embedden die niet volledig openbaar is.
- Content verveelvoudigen (downloaden en weer uploaden)